Παρουσίαση του βιβλίου Ήρθαν τα Καράβια τα Ζαγοριανά" στη Ζαγορά από το Δήμο Ζαγοράς - Μουρεσίου και την Μαγνήτων Κιβωτό

Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία η παρουσίαση του βιβλίου για τη ναυτιλία του Πηλίου  
των Αλέξανδρου Καπανιάρη & Νίκου Τσούκα  
από το Δήμο Ζαγοράς – Μουρεσίου και την «Μαγνήτων Κιβωτό»

 

Πολυπληθές ακροατήριο, συγκίνηση και διαδραστική παρουσίαση στη Ζαγορά

Ισχυρή παρακαταθήκη για το μέλλον οι εκδόσεις για τη ναυτική παράδοση της Μαγνησίας από το φορέα «Μαγνήτων Κιβωτός»

Μεγάλη επιτυχία σημείωσε η εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου «Ήρθαν τα καράβια τα Ζαγοριανά. Όψεις και μνήμες της ναυτιλίας και του εμπορίου στο Ανατολικό Πήλιο (1600 – 1960)» καθώς και του ημερολογίου για το 2005 με τον διακριτικό τίτλο «Μάγνητες και ο πολιτισμός της θάλασσας, Φωτογραφικές αποτυπώσεις της ναυτιλίας στη Μαγνησία» που πραγματοποιήθηκε την Δευτέρα 20 Ιουλίου στο Δημοτικό Σχολείο Ζαγοράς «Ρήγας Φεραίος».

Οι εκδόσεις υπογράφονται από τον εκπαιδευτικό και συγγραφέα Αλέξανδρο Καπανιάρη, υποψήφιο διδάκτορα του Πανεπιστημίου Αιγαίου, οργανωτικό γραμματέα του φορέα «Μαγνήτων Κιβωτός» καθώς και από τον Νίκο Τσούκα, Γενικό Γραμματέα αντίστοιχα.

Στη κατάμεστη αίθουσα εκδηλώσεων του Δημοτικού Σχολείου Ζαγοράς η προσέλευση ήταν μαζική και από πολλές περιοχές της Μαγνησίας (Κεραμίδι, Πουρί, Ζαγορά, Αη Γιάννης, Βόλος) λόγω ότι οι εκδόσεις αγγίζουν και περιγράφουν στιγμές της ιστορίας των περιοχών. Παρευρέθηκαν ο Δήμαρχος Ζαγοράς Μουρεσίου κ. Παναγιώτης Κουτσαφτής, ο οποίος και άνοιξε την εκδήλωση με χαιρετισμό του, ο πρώην Δήμαρχος Ζαγοράς κ. Κων/νος Χασάπης, ο Πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Ζαγοράς κ. Αντώνης Λάσκος, οι Αντιδήμαρχοι Ζαγοράς – Μουρεσίου κ. Α. Γαρυφάλλου και Α. Κοντογεωργίου, ο Πρόεδρος της Δημοτικής Επιχείρησης κ. Β. Ρεπανίδης, Δημοτικοί Σύμβουλοι Ζαγοράς – Μουρεσίου, εκπρόσωποι φορέων της περιοχής και πλήθος ενδιαφερομένων επισκεπτών.

Η εκδήλωση συντονίστηκε από τον συγγραφέα και δάσκαλο Νικόλαο Διαμαντάκο ο οποίος κατά την διάρκεια των διασυνδέσεων με την τοπική ιστορία κατάθεσε εμπειρίες που συνδέσουν την ιστορία των Ζαγοριανών Καραβιών με σημερινές μνήμες.

Οι εισηγητές που παρουσίασαν τις εκδόσεις ήταν η Αικατερίνη Πολυμέρου – Καμηλάκη, τ. Διευθύντρια και Επιστημονική συνεργάτις του Κέντρου Ερεύνης Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών η οποία ανέφερε ότι: «… Η έκδοση αποτελεί πραγματικά ένα σημαντικό έργο που πρέπει να έχει ο καθένας μας στην βιβλιοθήκη του ενώ ανοίγει παράθυρα για περαιτέρω έρευνα σε ζητήματα ναυτιλίας και ιστορίας στην περιοχή». Στη συνέχεια το λόγο πήρε ο Δημήτρης Δερβένης, ναυπηγός – μηχανολόγος μηχανικός ΕΜΠ ο οποίος ανέπτυξε την τυπολογία των πλοίων της εποχής καθώς και την ιστιοφορία των καραβιών με τα περίτεχνα πανιά του. Ειδικότερα ανέφερε: «…Ήταν μια ευχάριστη έκπληξη αυτή η έκδοση σε επίπεδο περιφέρειας η οποία χαρακτηρίζεται από αρτιότητα, σημαντικό περιεχόμενο και ερευνητική ματιά».

Η τελευταία εισήγηση πραγματοποιήθηκε από τον ομότιμο καθηγητή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κ. Βασίλη Αναγνωστόπουλο ο οποίος μίλησε για τη δημοτική μουσική των Ζαγοριανών Καραβιών και το λαϊκό πολιτισμό της εποχής.

Η βιωματική προσέγγιση και αποκάλυψη της βραδιάς που επέφερε σημαντική συγκίνηση στο πολυπληθές κοινό ήταν η διαδραστική παρουσίαση μέσω βίντεο του ιστορικού πλοίου «Φανερωμένη» των αδελφών Βασιλείου από τον Αη Γιάννη (Νίκος Ρηγινός - σημερινός ιδιοκτήτης). Το πλοίο «Φανερωμένη», τελευταίο καΐκι του Αη Γιάννη που είναι σήμερα εν πλω, κατασκευάστηκε μετά από παραγγελία των αδελφών  Φανούρη και Ευστάθιου (Γαλέου) Βασιλείου  από τον Αη Γιάννη Πηλίου το 1945 από τον γνωστό για την εποχή καραβομαραγκό Γιώργη Μυτιληναίο στη Σκιάθο. Στη συνέχεια σύντομη εισήγηση πραγματοποιήθηκε από τον δικηγόρο και συγγραφέα κ. Γεώργιο Τσολάκη, ο οποίος συνέγραψε την ενότητα για τη Παλιά Μιτζέλα αναφέροντας ιστορικά στοιχεία για τον παλιό στόλο της πολύπαθης ιστορικής Παλιάς Μιτζέλας των ποντοπόρων πλοίων.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την σύντομη παρέμβαση των συγγραφέων κ. Αλέξανδρου Καπανιάρη και Νίκου Τσούκα. Ειδικότερα ο κ. Αλέξανδρος Καπανιάρης στον σύντομο χαιρετισμό του ανέφερε πως η έκδοση για τα Ζαγοριανά Καράβια αποτέλεσε όραμα και έρευνα πολλών ετών η οποία συνοδεύτηκε από τις συνεργασίες και βοήθειες που προσέφεραν σημαντικοί πληροφορητές/τριες, άνθρωποι του πολιτισμού και της τοπικής ιστορίας, συνεργάτες και ειδικοί σε θέματα παραδοσιακής ναυτιλίας. Ο Νίκος Τσούκας μίλησε για την εξαίρετη συνεργασία που έχει οικοδομηθεί σε γερά θεμέλια τόσο με τον συν-συγγραφέα κ. Αλέξανδρο Καπανιάρη όσο και με τον φορέα «Μαγνήτων Κιβωτός». Ο ίδιος εξήρε την πρωτοβουλία του Σεβασμιότατου Μητροπολίτη Δημητριάδος & Αλμυρού για την ιδέα και πρωτοβουλία ίδρυσης του φορέα πολιτισμού «Μαγνήτων Κιβωτός» ενώ δεν ξέχασε να εξάρει το ρόλο του Διοικητικού Συμβουλίου του φορέα που υπήρξε καθοριστικός έως σήμερα.

 

Επίσης προβλήθηκε και απέσπασε πολύ θετικές κριτικές η ψηφιακή αφήγηση σε μορφή βίντεο με τίτλο : Ήρθαν τα καράβια τα Ζαγοριανά, Όψεις και μνήμες της ναυτιλίας κα του εμπορίου στο Ανατολικό Πήλιο (1600 – 1960)» σε επιμέλεια του Αλέξανδρου Καπανιάρη και Νίκου Τσούκα, ενώ το μοντάζ είχε η Αθανασία Ξαφάρα.

Η έκδοση για τα Ζαγοριανά Καράβια ήταν αφιερωμένη στον καπετάνιο, ερευνητή και συγγραφέα που έχει φύγει από τη ζωή Αναστάσιο Τζαμτζή για την προσφορά του στην έρευνα, καταγραφή και τεκμηρίωση της ιστορίας της ελληνικής ναυτιλίας. Η έκδοση πωλείται σε προσιτή τιμή σε όλα τα βιβλιοπωλεία του Βόλου καθώς και από το δικτυακό τόπο του φορέα www.magniton-kivotos.gr ενώ τα έσοδα θα διατεθούν για την στήριξη του νεοσύστατου φορέα «Κιβωτός Μαγνήτων, για τη διάσωση του πολιτιστικού αποθέματος».

Eκπαιδευτικό πρόγραμμα: «Μεσαιωνικά λιμάνια - σταθμοί στους θαλάσσιους δρόμους της Ανατολής: Βόρειο Αιγαίο, Μαύρη Θάλασσα, Κασπία Θάλασσα.

Απολογισμός – Συζήτηση

για την έκθεση και το εκπαιδευτικό πρόγραμμα:

«Μεσαιωνικά λιμάνια - σταθμοί στους θαλάσσιους δρόμους της Ανατολής: Βόρειο Αιγαίο, Μαύρη Θάλασσα, Κασπία Θάλασσα.»

Ο φορέας πολιτισμού της Ιεράς Μητρόπολης Δημητριάδος & Αλμυρού «Μαγνήτων Κιβωτός, για τη διάσωση του πολιτιστικού αποθέματος», διοργάνωσε στις 6 Μαΐου και ώρα 20:00 στο Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλίας της Ι.Μ.Δ. στα Μελισσάτικα , εκδήλωση απολογισμού και συζήτησης για την φωτογραφική έκθεση και το εκπαιδευτικό πρόγραμμα: «Μεσαιωνικά λιμάνια - σταθμοί στους θαλάσσιους δρόμους της Ανατολής: Βόρειο Αιγαίο, Μαύρη Θάλασσα, Κασπία Θάλασσα» , που πραγματοποιήθηκε στο πλαισίου του θεματικού έτους «Μάγνητες και ο πολιτισμός της θάλασσας».

  

Η φωτογραφική έκθεση αφορούσε εικόνες των πόλεων-λιμανιών που αναπτύχθηκαν κατά τους βυζαντινούς-μεσαιωνικούς χρόνους στο Αιγαίο, τη Μαύρη Θάλασσα και την Κασπία.

Πρόκειται για ένα οπτικό οδοιπορικό στους θαλάσσιους δρόμους της Ανατολής με όχημα την «ολκάδα», το εμπορικό πλοίο των Βυζαντινών που μετέφερε εμπορεύματα και για αιώνες συνέδεε ανθρώπους, πόλεις, λιμάνια και πολιτισμούς.

 Στην φωτογραφική έκθεση οι επισκέπτες και ειδικότερα οι μαθητές/τριες σχολείων ήρθαν σε επαφή με μοναδικές εικόνες της ιστορίας, όπως γκραβούρες, καρτ ποστάλ και φωτογραφίες που παρουσιάζονται με τρόπο που να αναδεικνύουν την ιστορία κάθε πόλης-λιμανιού και την πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής.

Η φωτογραφική έκθεση σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων και το Κέντρο Πολιτισμού της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας - στο πλαίσιο του έργου «Ολκάς: Από το Αιγαίο στη Μαύρη Θάλασσα. Μεσαιωνικά λιμάνια-σταθμοί στους θαλάσσιους δρόμους της Ανατολής» (www.olkas.net).

Η έκθεση έχει την  επιστημονική επιμέλεια της  προϊσταμένης Επιστημονικής Έρευνας του Ε.Κ.Β.Μ.Μ. Δρ. Βυζαντινολογίας, Φλώρας Καραγιάννη ενώ το εκπαιδευτικό πρόγραμμα που δημιουργήθηκε από το φορέα «Μαγνήτων Κιβωτός» και το  Ε.Κ.Β.Μ.Μ. είχε την επιστημονική επιμέλεια του Αλέξανδρου Καπανιάρη, (Πληροφορικός – Πολιτισμολόγος – Υπ. Δρ Πανεπιστημίου Αιγαίου) και την Δρ Φλώρα Καραγιάννη.

Η επιτυχία του εκπαιδευτικού προγράμματος οφείλεται στο ειδικό εκπαιδευτικό υλικό του προγράμματος που μοιράστηκε σε όλα τα παιδιά καθώς και στην ξενάγηση που προσέφεραν οι ξεναγοί της έκθεσης , Βησσαρία Θεοδωροπούλου και Ασπασία Κοντακτσή. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα ήταν δομημένο στις κατηγορίες: Γ’-Δ’ Δημοτικού, Ε’-ΣΤ’, Α’-Β΄-Γ’ Γυμνασίου όπου υπήρχε ειδική διαβαθμισμένη ξενάγηση για τις παραπάνω τάξεις, βιωματικό εργαστήριο, εργαστήριο ζωγραφικής, προβολή ειδικού ντοκιμαντέρ για τα μεσαιωνικά λιμάνια, παραγωγή του έργου «Ολκάς: Από το Αιγαίο στη Μαύρη Θάλασσα. Μεσαιωνικά λιμάνια-σταθμοί στους θαλάσσιους δρόμους της Ανατολής» καθώς και δίπλωμα συμμετοχής μετά την ολοκλήρωση των δραστηριοτήτων (ειδικά έντυπα δραστηριοτήτων). Σημαντική υπήρξε επίσης η εμπειρία των παιδιών στην ξενάγηση που υπήρξε στους χώρους του Συνεδριακού Κέντρου Θεσσαλίας (Αμφιθέατρο, αίθουσες συνεδριάσεων, Ραδιοφωνικός Σταθμός «Ορθόδοξη Μαρτυρία» και σε άλλους βοηθητικούς χώρους). Σε πολλές επισκέψεις σχολείων υπήρξε επαφή και συζήτηση των μαθητών με τον Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Δημητριάδος & Αλμυρού κ. Ιγνάτιο. Οι μικροί μαθητές/τριες είχαν την ευκαιρία να ανταλλάξουν απόψεις σε γενικότερα θέματα αλλά και σε ζητήματα της έκθεσης που αφορούσε τα μεσαιωνικά λιμάνια.

Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι η έκθεση και το εκπαιδευτικό πρόγραμμα είχαν σχεδιαστεί να πραγματοποιηθούν το διάστημα 1-31 Μαρτίου. Αλλά λόγω της μαζικής προσέλευσης των μαθητών/τριών  η έκθεση και το εκπαιδευτικό πρόγραμμα παρατάθηκαν έως τέλος Απριλίου. Συνολικά την έκθεση επισκέφθηκαν πάνω από 2.500 μαθητές/τριες, ενώ οι εντυπώσεις των μαθητών και των γονέων υπήρξαν συγκινητικές και δρομολογούν νέες εξελίξεις στα εκπαιδευτικά προγράμματα και τις εκθέσεις του φορέας «Μαγνήτων Κιβωτός» που είναι σε εξέλιξη στο πλαίσιο του θεματικού έτους για το πολιτισμό της θάλασσας.

 Ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Δημητριάδος & Αλμυρού κ. Ιγνάτιος μετά την πρωτοφανή επιτυχία της έκθεσης και του εκπαιδευτικού προγράμματος δήλωσε τα εξής:

«Είναι αλήθεια ότι η επένδυση στην παιδεία και στη μόρφωση των μαθητών/τριων είναι ένας διαρκής στόχος του φορέα πολιτισμού «Μαγνήτων Κιβωτός» και κατά συνέπεια και της Ιεράς Μητροπόλεως μας. Σ’ αυτούς τους δύσκολους καιρούς της οικονομικής κρίσης εκτός από ένα «πιάτο φαγητό» που προσφέρουμε καθημερινά, προσπαθούμε να συνδράμουμε και να οπλίσουμε την νέα γενιά με νέες εικόνες, παραστάσεις πολιτισμού  και γνώσεις. Έτσι προσπαθούμε να ξεπεράσουμε τις οποιασδήποτε οικονομικές αντιξοότητες  με την εθελοντική εργασία των μελών του Δ.Σ. αλλά και άλλων συνεργατών συνεχίζοντας τις προσπάθειες μας. Ήδη οι συνεργάτες μου έχουν ξεκινήσει τις προσπάθειες για την νέα έκθεση και το εκπαιδευτικό πρόγραμμα με θέμα: «Ταρσανάδες και Λιμάνια του Αιγαίου» που θα παρουσιασθεί τον Οκτώβριο σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Νησιωτικής Πολιτικής που θα απευθύνεται σε όλα τα σχολεία της Θεσσαλίας,  ενώ ήδη έχουν ξεκινήσει οι προετοιμασίες για την παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού έξι ενοτήτων με τίτλο:

«Πού πας καραβάκι με τέτοιο καιρό;» από την Ακαδημία Λαϊκού Πολιτισμού και Τοπικής Ιστορίας της «Μάγνήτων Κιβωτού» για το Νηπιαγωγείο, Δημοτικό και Γυμνάσιο σε συνεργασία με την εκπαιδευτική κοινότητα, τους φορείς και επιστήμονες της περιοχής. Ελπίζουμε να τα καταφέρουμε γιατί αυτές τις στιγμές και ο πολιτισμός είναι ένας από τα σημεία που προσπαθούμε να «πιαστούμε»  για να αναγεννηθούμε και να συνεχίσουμε την ιστορική μας πορεία  ως έθνος».

Στόχος της εκδήλωσης απολογισμού ήταν να πραγματοποιηθεί μια αποτίμηση της έκθεσης και του εκπαιδευτικού προγράμματος από τους μαθητές/τριες που παρακολουθήσαν και συμμετείχαν, τους εκπαιδευτικούς των τάξεων που πήραν την πρωτοβουλία να επιλέξουν και να οργανώσουν την εκπαιδευτική εκδρομή, τους γονείς στους οποίους μεταφέρθηκαν οι εμπειρίες των μαθητών, τις ξεναγούς που ξενάγησαν χιλιάδες μαθητές/τριες και τέλος με τους συντελεστές και επιστημονικούς υπεύθυνους της έκθεσης και του προγράμματος.

Μέρος επίσης της εκδήλωσης ήταν και η βράβευση μαθητών/τριων της Γ’ και Δ’ Δημοτικού που παρήγαγαν ζωγραφικά έργα τέχνης με θέμα τα μεσαιωνικά λιμάνια εμπνεόμενοι/ες από τα  την έκθεση. Τρείς μαθητές/τριες βραβεύθηκαν μετά από επιλογή των έργων αποτελούμενη από τους εικαστικούς Γιώργο Καφενταράκη, Βασίλη Καποδίστρια, Γιάννη Παπαϊωάννου  και τον τ. Δ.ντή Νεωτέρων Μνημείων  Δημήτρη Παλιούρα, μέλη του Δ.Σ. της «Μαγνήτων Κιβωτού». Στους μαθητές προσφέρθηκαν αναμνηστικά δώρα ενώ σε όλα τα σχολεία που συμμετείχαν θα δοθεί ηλεκτρονικό βιβλίο (e-book) με τις ζωγραφιές και φωτογραφίες επίσκεψης των μαθητών/τριων που πραγματοποιήθηκαν σ’ αυτό το διάστημα των δυο μηνών.

Το παρόν στην εκδήλωση έδωσε και η προϊσταμένη της Επιστημονικής Έρευνας του Ε.Κ.Β.Μ.Μ. Δρ Βυζαντινολογίας κ. Φλώρα Καραγιάννη, εκπρόσωποι μαθητών, εκπαιδευτικών, γονέων, φορέων και πολιτών που ενδιαφέρονται για το θέμα.

Αναλυτικότερα το πρόγραμμα περιελάμβανε:

·          Συνοπτική παρουσίαση των δράσεων του φορέα «Μαγνήτων Κιβωτός» από τον Γενικό Γραμματέα του φορέα,  Νίκο Τσούκα,

·          Χαιρετισμό – Τοποθέτηση της  προϊσταμένης της Επιστημονικής Έρευνας του Ε.Κ.Β.Μ.Μ. Δρ Βυζαντινολογίας  Φλώρα Καραγιάννη,

·          Παρουσίαση- Απολογισμός του εκπαιδευτικού προγράμματος από τον Επιστημονικό Υπεύθυνο του εκπαιδευτικού προγράμματος  Αλέξανδρο Καπανιάρη, Υπ. Δρ Πανεπιστημίου Αιγαίου και Οργανωτικό Γραμματέα της «ΜΑΓΝΗΤΩΝ ΚΙΒΩΤΟΥ»

·          Αποτίμηση της εμπειρίας της ξενάγησης από την υπεύθυνη ξεναγό της έκθεσης και του εκπαιδευτικού προγράμματος  Ασπασία Κοντακτσή,

·          Εντυπώσεις – Εμπειρίες μέσα από την συμμετοχή των μαθητών από το μαθητή του 6ου Γυμνασίου Βόλου , Αλέξανδρο Σολδάτο.

·          Εντυπώσεις μέσα από την συμμετοχή των εκπαιδευτικών από την καθηγήτρια του 6ου Γυμνασίου Βόλου , Βασιλική Πατσαρούχα.

·          Εντυπώσεις μέσα από την συμμετοχή των εκπαιδευτικών από τον Διευθυντή του 2^ου Δημοτικού Σχολείου Διμηνίου Κ. Σδρόλια.

·          Εντυπώσεις μέσα από την συμμετοχή των εκπαιδευτικών από τον Διευθυντή του 10^ου Δημοτικού Σχολείου Νέας Ιωνίας , Αναστάσιο Γούκο.

·          Εντυπώσεις των γονέων από εκπρόσωπο μαθητή δημοτικού σχολείου,

Συζήτηση

·          Χαιρετισμός  – Κλείσιμο της εκδήλωσης από τον Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Δημητριάδος & Αλμυρού κ. Ιγνάτιο.

Ευχές για το Πάσχα !

Παρουσίαση του παραμυθιού "Ο Πολύχρωμος Δράκος" σε μια διαδραστικη γιορτή

Παρουσίαση βιβλίων για τη ναυτιλία της Μαγνησίας

Την Δευτέρα 2/2/2015 και ώρα 19:30 σας προσκαλώ στο αμφιθέατρο του Τεχνικού Επιμελητηρίου Βόλου (2ας Νοεμβρίου & Ξενοφώντος) για την παρουσίασης της κασετίνας που αποτελείται από το ημερολόγιο για το 2015 με τίτλο "Μάγνητες και ο πολιτισμός της θάλασσας, φωτογραφικές αποτυπώσεις της ναυτιλίας της Μαγνησίας" καθώς και της έκδοσης 360 σελίδων με τίτλο "Ήρθαν τα καράβια τα Ζαγοριανά, Όψεις και μνήμες της ναυτιλίας και του εμπορίου στο Ανατολικό Πήλιο (1600 - 1960) με συγγραφείς του Αλέξανδρος Καπανιάρη και Νίκο Τσούκα. Η έκδοση κυκλοφορεί από το φορέα Μαγνήτων Κιβωτός - Εκδοτική Δημητριάδος κα πραγματοποιείται στο πλαισίου του θεματικού έτους: "Μάγνητες και ο πολιτισμός της θάλασσας".

"Ήρθαν τα καράβια τα Ζαγοριανά, Όψεις και μνήμες της ναυτιλίας και του εμπορίου στο Ανατολικό Πήλιο (1600 - 1960)

Ένα βιβλίο που ασχολείται με την ναυτιλία και το εμπόριο στην περιοχή του Ανατολικού Πηλίου από το 1600 έως το 1960. Μέσα από προφορικές μαρτυρίες, βιβλιογραφικές αναφορές, πρωτογενή έρευνα, εικαστικές αποτυπώσεις, φωτογραφίες και άλλα πολύτιμα τεκμήρια σκιαγραφείται η ναυτική και εμπορική ιστορία της περιοχής που εκτείνεται από το Κεραμίδι (Καμάρι), την Π. Μιτζέλα, το Πουρί, τη Ζαγορά (Χορευτό) έως την Νταμούχαρη και τον Αη Γιάννη. Η έκδοση εκτός από τα ζητήματα της ναυτικής παράδοσης και του εμπορίου ανιχνεύει ψηφίδες της ορθόδοξης παράδοσης, της τοπικής ιστορίας, της λαϊκής ζωγραφικής, της χαρτογραφίας και των δημοτικών τραγουδιών αναδεικνύοντας την διαθεματική διάσταση του ζητήματος και τις διασυνδέσεις που υπάρχουν με το ιστορικό, πολιτιστικό, οικονομικό και κοινωνικό πλαίσιο της εποχής.

Hμερολόγιο για το 2015 με τίτλο "Μάγνητες και ο πολιτισμός της θάλασσας, φωτογραφικές αποτυπώσεις της ναυτιλίας της Μαγνησίας"

Το ημερολόγιο για το 2015 με θέμα «Μάγνητες και ο πολιτισμός της θάλασσας» αποτελεί δείγμα της πλούσιας ναυτικής κληρονομιάς μέρους της Μαγνησίας. Με την βοήθεια σπάνιου φωτογραφικού υλικού από τις περιοχές του Κεραμιδίου, του Χορευτού, του Αη Γιάννη Πηλίου, του Τρικερίου και του Βόλου από τη δράση των Εγγλοζονησιωτών επιχειρεί ένα ταξίδι στο χθές θυμίζοντας την ισχυρή ναυτική παράδοση της Μαγνησίας η οποία συνδέεται με την λαϊκή τέχνη και την δημοτική μουσική.

Πως μπορεί ένα βιβλίο πολιτισμού να μετατραπεί σε οδηγό για πολιτιστική ανάπτυξη;

Με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου του Νίκου Διαμαντάκου

Του Αλέξανδρου Καπανιάρη*

Στην παρούσα παρουσίαση - εισήγηση με αφορμή το  νέο βιβλίο του Νίκου Διαμαντάκου «Μνημεία και Μνήμες από την ιστορία της Ζαγοράς»  αλλά και των άλλων βιβλίων του συγγραφέα θα επιχειρήσω να συνδέσω, ελπίζω με επιτυχία το πολιτιστικό απόθεμα της Ζαγοράς με την ανάπτυξη της περιοχής και την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς (υλικής και άυλης) που μπορεί να προσδώσει στην περιοχή μας νέα ποιοτικά χαρακτηριστικά. 

Αν δούμε αυτό το βιβλίο και τα άλλα βιβλία του Νίκου Διαμαντάκου ως εκδόσεις αναμνηστικές, ως πονήματα που εξιστορούν την πλούσια παράδοση της Ζαγοράς από το παρελθόν νομίζω ότι αδικούμε τον χαλκέντερο συγγραφέα ενώ παράλληλα στερούμε από την περιοχή μας ένα ακόμα αναπτυξιακό εργαλείο. Τα βιβλία του Διαμαντάκου δεν είναι «μνημόσυνα» για το παρελθόν, αλλά αφορμή για προβληματισμούς και σημαντική πηγή γνώσης για το που πρέπει να κινηθούμε εδώ και τώρα, αλλά και στο μέλλον.

Άρα σας προτείνω και σας προτρέπω σε μια άλλου τύπου ανάγνωση και χρήση του βιβλίου για το μέλλον. Μια ανάγνωση όπου η κυρίαρχη προβληματική, που θα διατρέχει το βιβλίο, θα στηρίζεται στην ανάπτυξη, την αυτογνωσία και τον σχεδιασμό  για το παρόν και το μέλλον των πολιτιστικών μνημείων.

Τα βιβλία συνεπώς του Νίκου Διαμαντάκου μπορεί να αποτελέσουν ένα αναπτυξιακό εργαλείο και κεφάλαιο για την περιοχή μας και όχι απλώς μια καταγραφή για να ενθυμόμαστε το ένδοξο παρελθόν.  

Η παραπάνω λογική μπορεί να ενισχυθεί και από τα άλλα βιβλία του συγγραφέα για τη Ζαγορά που κινούνται στους άξονες εκκλησιαστικά μνημεία, ορθόδοξη παράδοση, μνήμες από την κοινωνική ζωή και η  εκπαιδευτική πολιτική από το 17^ο έως τον 21^ο αιώνα.

Με το νέο βιβλίο του νομίζω ότι συμπληρώνεται ένα μεγάλο μέρος της καταγραφής που αφορά την πολιτιστική κληρονομιά της  Ζαγοράς  (ίσως ως τριλογία: Ορθόδοξη παράδοση, παιδεία και μνημεία) και νομίζω ότι ήρθε η ώρα να δούμε όλα του τα έργα συμπληρωματικά, παράλληλα και συνδυαστικά. Συνεπώς η προσέγγιση μου θα στηρίζεται στο νέο βιβλίο αλλά θα κάνει και συνδέσεις με παλαιότερες εργασίες του συγγραφέα.

Μέσα από το έργο του Νίκου Διαμαντάκου, τουλάχιστον όπως το αντιλαμβάνομαι εγώ,  μπορεί να αντληθούν, ιδέες, στοιχεία και καταγραφές για την δημιουργία:

1.      τοπικού αναπτυξιακού σχεδίου για την περιοχή της Ζαγοράς και τον ευρύτερο Δήμο Ζαγοράς – Μουρεσίου με στρατηγικούς άξονες τον πολιτισμό και το περιβάλλον μαζί με τον αγροτικό και τουριστικό τομέα ως πυλώνες ανάπτυξης.

Το βιβλίο «Μνήμες και μνημεία της Ζαγοράς» σε συνδυασμό με το βιβλίο «εκκλησίες και εξωκκλήσια της Ζαγοράς» μπορεί να καλύψει τον αρχιτεκτονικό πλούτο της περιοχής (πλήρης καταγραφή) και σύμφωνα με τις περιγραφές μπορεί να δώσει την δυνατότητα να δημιουργηθεί μια χάρτα πολιτιστικών μνημείων της Ζαγοράς όπου θα υπάρχει ιεράρχηση και προτεραιότητα των μνημείων που θα συντηρηθούν και θα αναπαλαιωθούν τα επόμενα χρόνια. Σ’ αυτό το σημείο νομίζω ότι θα πρέπει να ακολουθηθεί το επιτυχημένο παράδειγμα συντήρησης και ανάδειξης των εκκλησιαστικών μνημείων και δημόσιων κρηνών της Μακρινίτσας η οποία σήμερα αποτελεί μια καλή πρακτική την οποία πρέπει να την λάβουμε υπόψη (πολιτιστικό πάρκο).

2.      τη δημιουργία δικτύου διαδρομών με τις κρήνες και παραδοσιακές βρύσες της Ζαγοράς με άξονα το χρόνο και τον χώρο και θέμα το νερό,

Η δημιουργία ενός θεματικού Δικτύων κρηνών και βρυσών για τη Ζαγορά και όλο το Δήμο Ζαγοράς – Μουρεσίου πιθανόν να είναι από τις πρώτες προτεραιότητες της περιοχής για το απλούστατο λόγο ότι οι περισσότερες είναι υπαρκτές άλλες σε καλή κατάσταση άλλες σε όχι. Το σημαντικό όμως σημείο είναι ότι υπάρχουν και μπορούν να συντηρηθούν σταδιακά και έτσι να λειτουργήσουν. Το βιβλίο του Νίκου Διαμαντάκου είναι η πρώτη ύλη για να στελεχώσουμε τον τεκμηριωμένο  φάκελο υποβολής σε ευρωπαϊκά, εθνικά προγράμματα ή σε χορηγίες. Μας δίνει το ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο αυτών των 44 διάσπαρτων μνημείων σε όλη την Ζαγορά. Μας οπλίζει με επιχειρήματα και μας δίνει την δυνατότητα να οργανώσουμε ξεναγήσεις και θεματικούς περίπατους. Μπορούμε να εκπαιδεύσουμε ξεναγούς και έτσι η ξενάγηση να στηρίζεται σε αληθινά και τεκμηριωμένα στοιχεία και όχι σε προσωπικές προσεγγίσεις και υποθέσεις.

3.      τη δημιουργία ψηφιακής διαδραστικής εφαρμογής με 3D ρεαλιστικά μοντέλα των πυργόσπιτων της Ζαγοράς και σύνδεση τους με βιογραφίες, μαρτυρίες και καταγραφές που τεκμηριώνουν το πολιτιστικό και ανθρωπογενές περιβάλλον της Ζαγοράς σε συνεργασία με τα σχετικά τμήματα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

Ο Νίκος Διαμαντάκος στο βιβλίο του καταγράφει κατασκευαστικές λεπτομέρειες με όλο το κοινωνικό πλαίσιο της εποχής και τα βιογραφικά στοιχεία των  ιδιοκτητών για 37 τριώροφους και 2 τετραώροφους πύργους στη περιοχή της Ζαγοράς. Αυτό το υλικό θα μπορούσε να αποτελέσει την πρώτη ύλη για την παραπάνω εφαρμογή που ανέφερα η οποία μπορεί να αξιοποιηθεί στα σχολεία όλης της χώρας ως εκπαιδευτικό λογισμικό, ως εργαλείο προβολής στο διαδίκτυο (web εφαρμογές) και τέλος ως υλικό για ένα μελλοντικό πολυθεματικό μουσείο της Ζαγοράς και όλου του Δήμου Ζαγοράς – Μουρεσίου κατ’ επέκταση.

4.      την δημιουργία φακέλου για την ίδρυση Κέντρου Πολιτιστικής Εκπαίδευσης & Έρευνας (Κ.Π.Ε.Ε.) με έδρα τη Ζαγορά ως δομή του Υπουργείου Παιδείας & Θρησκευμάτων στο πρότυπο των Κέντρων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και με επιστημονική εποπτεία του Παντείου Πανεπιστημίου Αθηνών, ιδρυτής του οποίου ήταν ο Ζαγοριανός Α. Πάντος. Ίσως είναι και η αιτία, η πρόταση αυτή να προκαλέσει την αναθέρμανση της συνεργασίας που τόσο χρόνια δεν έχει τελεσφορήσει και εξειδικευτεί σε κάτι συγκεκριμένο.

5.      την δημιουργία φακέλου για την κήρυξη της Δημόσιας Ιστορικής Βιβλιοθήκης Ζαγοράς ως μνημείο  παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομίας από την UNESCO με όλα τα πιθανά οφέλη από μια τέτοια προσπάθεια που μπορεί να στηριχθεί στην σύνδεση της βιβλιοθήκης με την εκπαίδευση της περιοχής και με την βιβλιοθήκη του Ελληνομουσείου (Σχολείο του Ρήγα Βελεστινλή).

Ο Νίκος Διαμαντάκος στο βιβλίο του «Τα σχολεία της Ζαγοράς από το 17^ο μέχρι και τον 21^ο αιώνα» μας παρέχει ένα μέρος του υλικού που χρειαζόμαστε για να θεμελιώσουμε την εκπαιδευτική παράδοση της Ζαγοράς η οποία ξεκίνησε από τα σχολεία της Ζαγοράς την περίοδο της Τουρκοκρατίας, στη συνέχεια το κατώτερο σχολείο «των κοινών γραμμάτων», το ανώτερο σχολείο το «Ελληνικό», το «Ελληνομουσείο», που λειτούργησε ως ακαδημία της εποχής, έπειτα το «Κασσαβέτειο» Παρθεναγωγείο και στη συνέχεια τα δημόσια σχολεία της περιοχής, την οικοκυρική σχολή και τέλος την ταπητουργική σχολή. Αυτή η πλούσια παράδοση στην εκπαίδευση κληροδότησε και την πλούσια βιβλιοθήκη του Ελληνομουσείο που στηρίχθηκε στην ευεργεσία του Ιωάννη Πρίγκου και θεμελίωσε την διεθνή φήμη της Ιστορικής Βιβλιοθήκης Ζαγοράς.

Οι αναφορές και η καταγραφές των μνημείων, ηρώων καθώς και οι προτομές των επιφανών ανδρών που παρουσιάζονται στο τρίτο και τέταρτο μέρος του βιβλίου «Μνήμες και μνημεία της Ζαγοράς» εκτός από το ότι κάνουν γνωστή την ταυτότητα του κάθε μνημείου (πολλοί εκ των οποίων δεν γνωρίζουν πότε, από ποιους και γιατί έγιναν) αποδίδουν παράλληλα φόρο τιμής προς επτά εκλεκτά τέκνα της Ζαγοράς και άλλες δυο εξέχουσες μορφές που έχουν συνδεθεί με τη Ζαγορά.

Διαβάζοντας ειδικά το τέταρτο μέρος του βιβλίου η σκέψη μου οδηγήθηκε στον ευεργετισμό  που συνδέεται στο βιβλίο με τις προτομές του Δημήτριου Πολυμέρη, του Γιάννη Πρίγκου, του Νικολάου Κωστή, του Θεόδωρου Αφεντούλη, του Ηρακλή Βόλτου και του Αλέξανδρου Πάντου.

Όπως είναι γνωστό ο  ευεργετισμός είχε στηρίξει διαχρονικά το νεοελληνικό κράτος και σήμερα είναι σε εξέλιξη ένας διάλογος με το κατά πόσο και σήμερα πρέπει να συμβάλει ο  ευεργετισμός στην έρευνα, την απασχόληση, την ανοικοδόμηση της κοινωνικής συνοχής και την ενίσχυση της κοινωνίας των πολιτών.

6. Η δημιουργία ενός Δικτύου Απανταχού Δημοτών Ζαγοράς – Μουρεσίου θα μπορούσε να στηριχθεί σε μια ψηφιακή βάση δεδομένων και έτσι η επικοινωνία και η ανταλλαγή απόψεων και καλών πρακτικών των απόδημων δημοτών που βρίσκονται ανά τον κόσμο σε σημαντικές θέσεις ευθύνης και σε διάφορες περιοχές θα μπορούσαν να αποτελέσουν μια δεξαμενή ιδεών (think tank), βοηθειών και ανταλλαγής καλών πρακτικών και πληροφοριών  για τον ενιαίο Δήμο Ζαγοράς – Μουρεσίου;

Το βιβλίο του Νίκου Διαμαντάκου νομίζω ότι είναι γεμάτο νέες ιδέες που μπορούν να μετουσιωθούν σε πράξεις νέων επιφανών ανδρών !

* Ο Αλέξανδρος Καπανιάρης είναι  υποψήφιος Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αιγαίου, Οργανωτικός Γραμματέας της Εταιρείας Θεσσαλικών Ερευνών και Οργανωτικός Γραμματέας του νεοσύστατου φορέα πολιτισμού "Μαγνήτων Κιβωτός" της Ι.Μ.Δ..

** Το παραπάνω κείμενο αποτελεί εισήγηση του στην παρουσίαση του βιβλίου του Νίκου Διαμαντάκου "Μνημεία και Μνήμες της ιστορίας της Ζαγοράς" στις 10/11/14 στο κινηματοθέατρο ΑΧΙΛΛΕΙΟΝ.

Ο ΠΟΛΥΧΡΩΜΟΣ ΔΡΑΚΟΣ, ΕΝΑ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΛΑΪΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Τίτλος:

Ο πολύχρωμος δράκος

Υπότιτλος:

Ένα σύγχρονο παραμύθι λαϊκού πολιτισμού (εμπλουτισμένο ψηφιακά)

Συγγραφέας:

Αλέξανδρος Καπανιάρης, Υπ. Διδάκτωρ Λαϊκού Πολιτισμού, Εκπαίδευσης & ΤΠΕ, Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ. Πανεπιστημίου Αιγαίου

Εικονογράφηση:

Σταμάτης Παπαδήμος, Γραφίστας - Εικονογράφος

 

Τι συμβαίνει όταν ένας περήφανος, όμορφος και πολύχρωμος δράκος χάσει ξαφνικά την ουρά του;

Πως θα εξελιχθεί ο αγώνας δρόμου του δράκου για να κρύψει το πρόβλημα του και πως θα ξεγελάσει πρόσκαιρα τους άλλους δράκους του δάσους;

Η μάγισσα Εριχθώ προτίθεται να δώσει την λύση … αλλά μάταια … ο δράκος μπλέκεται σε μεγάλες περιπέτειες.

Θα αποδεχθεί τελικά ο πολύχρωμος αυτή τη νέα ιδιαιτερότητα του και θα μείνει χωρίς ουρά;

Θα τον βοηθήσουν οι άλλοι δράκοι του δάσους;

Ένα σημερινό παραμύθι βασισμένο σε συμβάσεις και μοτίβα λαϊκού πολιτισμού που μιλά για την διαφορετικότητα, την αλαζονεία και την αποδοχή του εαυτού μας όπως είναι !

Παρουσίαση νέας έκδοσης "ΟΙ ΜΑΗΔΕΣ ΤΗΣ ΜΑΚΡΙΝΙΤΣΑΣ"

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Ο Δ.Ο.Ε.Π.Α.Π. – ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Δήμου Βόλου, σας προσκαλεί

στην παρουσίαση του βιβλίου των:

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ Γ. ΚΑΠΑΝΙΑΡΗ

&

ΝΙΚΟΥ Γ. ΤΣΟΥΚΑ

«ΟΙ ΜΑΗΔΕΣ ΤΗΣ ΜΑΚΡΙΝΙΤΣΑΣ»

που θα πραγματοποιηθεί στο κινηματοθέατρο ΑΧΙΛΛΕΙΟΝ

το Σάββατο 30 Αυγούστου 2014, στις 8:00 το βράδυ.

Στο φουαγιέ του Κινηματογράφου «ΑΧΙΛΛΕΙΟΝ» θα εκτίθενται εικαστικά έργα εμπνευσμένα από τους «ΜΑΗΔΕΣ»

Επιμέλεια: Γιάννης Παπαϊωάννου

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Χαιρετισμός Δημάρχου Βόλου Πάνου Τρ. Σκοτινιώτη

Χαιρετισμοί εκπροσώπων φορέων

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:

Μαρία Γκασούκα

Επίκουρη Καθηγήτρια του Τμήματος Επιστημών της Προσχολικής Αγωγής και του Εκπαιδευτικού  Σχεδιασμού Πανεπιστημίου Αιγαίου

Αικατερίνη Πολυμέρου - Καμηλάκη

 τ. Διευθύντρια του Κέντρου Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών

Παραδοσιακούς σκοπούς με Ζουρνά και νταούλι θα αποδώσουν οι μουσικοί, Γιάννης Καραμανιώλας και Λαυρέντης Νίτης.

Θα χορέψουν οι Ζεϊμπέκηδες του θιάσου των «Μάηδων» της Μακρινίτσας.

Συντονίζει η Βασιλική Τράκη

Κατά την διάρκεια της παρουσίαση θα προβληθούν οπτικοακουστικά αποσπάσματα από το Εθνικό Οπτικοακουστικό Αρχείο, το αρχείο της Ε.Ρ.Τ και από την αναβίωση του εθίμου το 2008.

Συνάντηση ομάδας περιφερειακών συνεργατών για την υποστήριξη των εθελοντών εκπαιδευτικών και την ανάδειξη των καλών πρακτικών αξιοποίησης του ψηφιακού περιεχομένου

Τη Δευτέρα 23 Ιουνίου 2014, πραγματοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις του Ινστιτούτου Τεχνολογίας Υπολογιστών και Εκδόσεων, ΙΤΥΕ – «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ», η πρώτη συνάντηση της ομάδας περιφερειακών Πρεσβευτών της πιλοτικής δράσης δημιουργίας ανθρώπινου δικτύου καινοτόμων εκπαιδευτικών, ανάδειξης και προβολής καλών πρακτικών στο πλαίσιο του έργου «Ψηφιακή Εκπαιδευτική Πλατφόρμα, Διαδραστικά Βιβλία και Αποθετήριο Μαθησιακών Αντικειμένων».

Βασικός σκοπός της συνάντησης των Πρεσβευτών ήταν η οργάνωση και ο συντονισμός για την υποστήριξη δικτύου καινοτόμων εκπαιδευτικών και ανάδειξη καλών πρακτικών αξιοποίησης ψηφιακού περιεχομένου που έχει δημιουργηθεί στο πλαίσιο του Ψηφιακού Σχολείου καθώς και η προβολή και διάχυση αυτών των καλών πρακτικών αξιοποίησης ψηφιακού περιεχομένου.

Έχω την τιμή και την χαρά να είμαι μέλος της ομάδας των περιφερειακών Πρεσβευτών της Δράσης με περιοχή ευθύνης την Θεσσαλία.

Στη συνάντηση συμμετείχε η ομάδα των 9 περιφερειακών Πρεσβευτών καθώς και η κ. Παπαδημητρίου Σοφία (Συντονίστρια ομάδας) και οι συνεργάτες του ΙΤΥΕ, κυρία Ελίνα Μεγάλου (Αν. Υπεύθυνη του έργου) και Γκάμας Βασίλης. 
Παρακάτω μπορείτε να δείτε τα ονόματα όλων των 9 Πρεσβευτών καθώς  και την περιοχή ευθύνης τους.

• Δραγογιάννης Κωνσταντίνος (Στερεά Ελλάδα)
• Καπανιάρης Αλέξανδρος (Θεσσαλία)
• Κατεχάκη Ελευθερία (Πελοπόννησος)
• Μονέφτση Άννα (Κεντρική/Δυτική Μακεδονία)
• Ντούλια Αθηνά (Κρήτη/Δωδεκάνησα (Ρόδος)
• Μιχαηλίδης Νικόλαος (Ανατολική Μακεδονία/Θράκη)
• Παναγιώταρου Αλίκη (Δυτική Ελλάδα/Νότιο Ιόνιο (Κεφαλονιά, Ζάκυνθος)
• Τζοβλά Ειρήνη (Αττική/Κυκλάδες (Σύρος)
• Χαλκή Παναγιώτα (Ήπειρος/Βόρειο Ιόνιο (Κέρκυρα, Λευκάδα)

… και μια φωτογραφία από τη συνάντηση…

Συνάντηση ομάδας περιφερειακών συνεργατών για την υποστήριξη των εθελοντών εκπαιδευτικών και την ανάδειξη των καλών πρακτικών αξιοποίησης του ψηφιακού περιεχομένου [Ψηφιακό Σχολείο]